محمد حسن خان اعتماد السلطنه

547

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

امين الحضره مردى به كلى عامى اما با استعداد و ورزيده در كار نوكرى دربار و لايق بود و علاوه بر سمت آبدارى واسطهء عرايض و صدور احكام و فرامين نيز بود و چه بسا اگر مخالفت برادرش نبود خيلى بيشتر ترقى مىنمود . آقا دائى ، مرتضى خان ( ص 47 - ص 24 چاپ اول ) ملقب به اعتماد حضرت و مشهور به آقا دائى پسر آقا اسمعيل و دائى ميرزا على - اصغر خان اتابك كه در سال 1281 هجرى قمرى به دنيا آمد و در آغاز از كاركنان آبدارخانهء شاهى بود . در 1307 نيابت آبدارخانه را داشت و در آن سال به لقب اعتماد حضرت ملقب شد و از 1310 خود مستقلا آبدارباشى گشت . از 1311 تحويلدارى پول صرف جيب شاه نيز به دو داده شد . با روى كار آمدن مظفر الدين شاه هردو سمت خود را از دست داد . امين همايون ، غلامعلى خان ( ص 47 - ص 24 چاپ اول ) پدرزن آقا محمد حسن برادر امين السلطان و نوادهء فتحعلى شاه كه مادرش مشهور به « خانم » يا « شاهزاده خانم » بوده است . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 765 ) در 1277 متولد شد و در 1309 شغل سرايدارباشيگرى ضميمهء كار او گشت . در 1311 با حاج محمد حسن امين الضرب شريك شد و ضرابخانه را دو نفرى به صد و بيست و پنج ششهزار تومان اجاره كردند . امين همايون به اين مناسبت مهرى به سجع وزير مسكوكات براى خود كند ، ولى چون از سر غرور نسبت به صدراعظم اطاعتى نداشت صدراعظم اسباب عزل او را فراهم آورد و در نيمهء شوال 1312 اين سمت از دست او به در رفت . اما يك ماه بعد وزارت تجارت به او داده شد و در جمادى - الاخرى 1313 از اين مقام معزول گشت . در رمضان آن سال منصب سرايدارباشيگرى را به پسر چهارده سالهء خود داد . مادر امين همايون در تاريخ چهارشنبه 27 صفر 1307 درگذشت ( خاطرات اعتماد - السلطنه ص 765 ) . ملكم خان ارمنى ( ناظم الدوله ) ( ص 47 - ص 24 چاپ اول ) پسر ميرزا يعقوب ارمنى جلفائى كه معروف بود مسلمان شده است و از اين جهت